Tiếp Dư
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ riêng:
- Tên một nhân vật lịch sử: "Tiếp Dư" là tên một ẩn sĩ nổi tiếng thời Xuân Thu, sống dưới thời vua Chiêu Vương nước Sở. Ông có họ là Lục, tên là Thông.
- Biểu tượng của sự ẩn dật và phản kháng: Ông được biết đến với việc giả điên, từ chối ra làm quan để phản đối tình hình chính trị đương thời, thể hiện tư tưởng không hợp tác với chính quyền mà mình cho là hỗn loạn.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ riêng:
- Tiếp Dư là một hình tượng điển hình của người trí thức ẩn dật trong lịch sử Trung Quốc.
- Câu chuyện về Tiếp Dư giả cuồng để tránh làm quan thường được các nhà Nho sau này nhắc đến như một tấm gương giữ mình trong sạch.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Làm/Tựa Tiếp Dư": Hành động hoặc thái độ giả vờ điên cuồng, ẩn dật để từ chối tham gia chính sự hoặc một công việc nào đó, thường vì lý do bất đồng chính kiến hoặc muốn giữ sự thanh cao.
- Trước tình thế rối ren, ông ấy quyết định làm Tiếp Dư, lui về ở ẩn.
- "Tinh thần/Tấm gương Tiếp Dư": Chỉ tinh thần độc lập, khí tiết của kẻ sĩ, sẵn sàng từ bỏ công danh để giữ vững đạo đức và lý tưởng cá nhân.
- Tấm gương Tiếp Dư để lại cho hậu thế bài học về sự lựa chọn giữa công danh và khí tiết.
Biến thể và từ liên quan
- Sở cuồng (Danh từ): Danh hiệu mà người đương thời gọi Tiếp Dư, có nghĩa là "kẻ điên nước Sở". Đây là tên gọi phổ biến hơn để chỉ nhân vật này trong sử sách và văn chương.
- Sở cuồng Tiếp Dư ngâm khúc Thái cực mà đi.
- Ẩn sĩ (Danh từ): Người có tài học nhưng lui về sống ẩn dật, không tham gia chính sự. Tiếp Dư là một điển hình của ẩn sĩ.
- Giả cuồng (Động từ): Hành động giả vờ điên dại. Đây là hành động đặc trưng gắn liền với hình tượng Tiếp Dư.
Từ đồng nghĩa/ Cách gọi khác
- Lục Thông: Tên thật của Tiếp Dư.
- Sở cuồng Tiếp Dư: Cách gọi đầy đủ, kết hợp danh hiệu và tên.
Thành ngữ/ Điển tích liên quan
- "Tiếp Dư giả cuồng": Thành ngữ chỉ việc giả điên để tránh đời, xuất phát từ điển tích về nhân vật này. Nó diễn tả một phương thức ứng xử của người trí thức trước thời cuộc nhiễu nhương.
- Trong loạn lạc, không ít nho sĩ đã chọn cách "Tiếp Dư giả cuồng" để bảo toàn tính mạng và khí tiết.
- Họ Lục, tên Thông, người đời vua Chiêu Vương nước Sở, giả cách rồ dại không chịu ra làm quan. Người đương thời gọi ông là Sở cuồng (Kẻ cuồng nước Sở)